چند نکته در طراحی اتاق تمیز

اتاق هاي تميز در سال هاي اخير از نظرتعداد افزايش قابل ملاحظه اي داشته اند.
افزايش سريع كاربري اتاق تميز باعث ايجاد نياز به اطلاعات در مورد كيفيت خوب اين اتاق ها گرديده كه دست يابي آن چندان هم ساده نيست.
طراحي و ساخت اتاق هاي تميز در ابتدا صورت گرفته، سپس آزمايش هاي لازم بايد انجام شود تا از تطابق مشخصات طراحي و استمرار آنچه كه انجام مي شود اطمينان حاصل گردد و سرانجام اتاق های تميز بايد به نحوي بكارگيري شوند تا آلودگي در آن ها به حداقل برسد.

الزامات طراحی اتاق تمیز
• طراحي سيستم تهويه مطبوع مناسب
• طراحي مناسب فضا متناسب با حجم ماشين آلات، پرسنل و مواد
• طراحي و انتخاب مصالح صحيح و مناسب جهت ساخت فضاي تميز
• استفاده از ماشين آلات و تجهيزات مناسب و استاندارد
• انجام فعاليت هاي بهداشتي، عدم توليد آلودگي تا حد امكان
• آموزش صحيح پرسنل

طراحي صحيح گردش هاي مواد و افراد:
• مسير حركت مواد اوليه
• مسير حركت محصولات
• مسير حركت پرسنل
• مسير حركت ضايعات
• مسير حركت هوا

مصالح ساختمانی که در ساخت اتاق های تمیز به کار می روند، از مصالح به کار رفته در ساختمان های دیگر متفاوت هستند. یک اتاق تمیز از نظر مصالح ساختمانی، در مقایسه با سایر ساختمان ها به استانداردهای بالاتری نیازمند است.

استفاده از جدا‌‌كننده هاي سبك و قابل حمل، شفـف سازي، رنگ بندي هاي متناسب با نيازهاي موجود، تنوع مصالح، توجه به نحوه قرارگيري و تعامل بين فضاهاي مختلف از جمله ويژگي هايي هستند كه در كنار ساختار خاصي كه براي يك پلان معماري اتاق تميز در نظر گرفته شده است، مي تواند بر غناي آن افزوده و حتي قسمتي از مشكلات آن را حل كند.

به طور کلی لوله کشی و کابل کشی رو کار داخل اتاق تمیز باید به حداقل برسد چرا که ممکن است مشکلاتی برای نظافت کافی به وجود آورده، در هنگام برخورد با لباس ها و ادوات نظافت آسیب هایی را ایجاد نمایند.

در صورت روکش دار نمودن، این موارد با احتمال آلودگی زیر محفظه ها، روکش ها و . . . که خود می توانند مزاحمت هایی را در انجام ضدعفونی با مایع یا گاز ایجاد نمایند، باید بررسی مقایسه ای شوند.
در صورت امکان، مسیر عبور این تأسیسات باید در مجاری یا نواحی سرویس خارج از اتاق تمیز مورد ملاحظه قرار گیرد.
هرجا که ممکن باشد باید فعالیت های نگه داری و تعمیر، خارج از اتاق تمیز صورت گیرد.
نقاط انتقال انرژی (مثل پریزهای برق)، شیرآلات و اتصالات باید طوری طراحی و نصب شوند که نظافت منظم آن ها به راحتی انجام شده، رسوب و آلودگی داخل یا روی پوشش و حفاظ آن ها تجمع نیابد.

یک اتاق تمیز باید از سازه غیر قابل نفوذ در برابر هوا ساخته شود.
استفاده از برای مصالح ضد الکتریسیته ساکن برای دفع ذرات و آلودگی ها در برخی اتاق ها ( یعنی از تجمع ذرات و آلودگی ها جلوگیری می کنند).
استفاده از برای مصالح دارای حداقل آزاد سازی مواد در اتاق ها
عدم وجود فاصله در محل اتصالات و لبه ها، زیرا ممکن است آلودگی ها از آن جا وارد و منتشر شود.
عاری بودن سطوح از هرگونه برآمدگی و لبه برای سهولت تمیزکاری
وجود هر گونه حفره یا زبری باعث باقی ماندن آلودگی در آن می شود.
صاف بودن مصالح مورد استفاده در سطوح داخلی اتاق تمیز

 

رنگ اتاق تمیز

انتخاب رنگ مناسب اتاق تميز به خصوص اتاق تميز با متراژ كم بسيار مهم است. رنگ‌ها از نظر درخشندگي و شفافيت انواع مختلف دارند كه بهترين انتخاب، انتخاب رنگ‌هاي روشن با درخشندگي و شفافيت زياد، اپوكسي روشن است.
اصولا رنگ‌هاي روشن باعث مي‌شوند كه فضا بزرگتر به نظر آيد و هر چه شفافيت و درخشندگي آن بيشتر باشد به دليل انعكاس نور فضا زنده تر به نظر مي‌آيد.
رنگ سطوح داخلی، باید محکم و مقاوم در برابر عمل فشار، خرد شدن یا سایش باشد و ذرات را از خود آزاد نکند.
رنگ سطوح داخلی، باید صاف و مناسب برای تمیز کاری باشد.
برخی مواد شیمیایی موجود در فرآیند، پاک کننده ها، محلول های ضد عفونی کننده و آب ممکن است به رنگ های معمولی حمله کرده و یا در آن ها نفوذ کنند.
رنگ و روکش روی سطوح بایستی در برابر ضربه یا خراش مقاومت داشته باشند و نباید تراشه و ذره از خود آزاد کنند.

 علی اصغر صفری فرد

09122137144